LOGOWANIE

NEWSLETTER

WYSZUKIWARKA

POEZJA 13.08.2014 09:16
Las, zdj. z: e-Izrael
 
"Piękne i jedna gruba"*

Nikt nie zna ich imion. Nikt ich nie spamiętał.  
Był dół. Nie ma dołu. Jest połowa sierpnia.
Wzgórze nad stawami, drzewa jeszcze młode.  
Jedzie na furmance kilka ze Bzur kobiet.  

Mieli zamiar zabić (po to były pałki)  
Żydówki ubrane w koszulki i majtki.  
Nikt nie zna ich imion. Nikt ich nie spamiętał.  
Ocalały słowa z powojennych zeznań;  

kto zabił i ile (gdzie okuli pałki)  
ubranych Żydówek w koszulki i majtki.  
Pierwszy zatłukł cztery. Drugi tylko jedną.  
Pięciu je gwałciło. Jeden zapamiętał.  

Budzi się historia w pożółconych księgach.  
Nad boczkowskim lasem znów się niebo ściemnia.  
Szepczą nad stawami głosy martwych kobiet;  
trwalsza ludzka pamięć czy wodne sitowie?  


*Tytuł w cudzysłowie,  ponieważ słowa są cytatem z akt z 1948 roku. Są to zeznania świadka, który widział Żydówki przewożone na furmankach, tuż przed bestialskim ich zamordowaniem w okolicach Bzur w połowie sierpnia 1941 roku.

Z hasła w Wikipedii "Pogrom w Bzurach":

Ten mord był wyjątkowo okrutny.

Kobiety były bite metalowymi, okutymi wcześniej w kuźni pałkami, przygotowanymi specjalnie na tę okazję. Kilka z nich na pewno zostało zgwałconych. Wszystko działo się nad jamą, którą wcześniej wykopali sprawcy. Po wszystkim ofiary zostały zasypane ziemią. Wg prokuratury nie ma najmniejszych wątpliwości, że oprawcami byli Polacy.

Agnieszka Domanowska w art. pt. "Mord na Żydówkach w Bzurach to było ludobójstwo, a śledztwo zostało umorzone" (GW Białystok, 8.3.2013) pisze m.in.:

Niestety, nie udało się ustalić innych sprawców brutalnego mordu żydowskich kobiet, do jakiego doszło w 1941 r. w Buzrach. Nie wiadomo też, kim były te kobiety. Białostocki Instytut Pamięci Narodowej właśnie umorzył śledztwo, jednak uznał, że było to ludobójstwo.

- Nie można było przyjąć innej kwalifikacji. To było ludobójstwo na tle rasowym. Jestem przekonany, że taki los nie spotkałby żadnej innej kobiety. Te były Żydówkami - mówi prokurator Radosław Ignatiew z IPN-u w Białymstoku.

Zbrodni dokonano w sierpniu 1941 r. w okolicach wsi Bzury, znajdującej się w powiecie grajewskim. O kobietach wiadomo tylko tyle, że były młode, miały od 15 do 30 lat i pochodziły z getta w Szczuczynie. Zostały zatrudnione przy pracach polowych w majątku w Bzurach. Sprawcy przetransportowali je do pobliskiego lasu, gdzie zabili w brutalny sposób. Bijąc okutymi kijami w głowy. Wcześniej zabrali im odzież i obuwie oraz zgwałcili niektóre z nich.

*

Zdj. ze strony e-Izrael z informacji o wykładzie na temat wystawy "Las" w Muzeum Historii Żydów Polskich:

Drugi z kolei wykład /który odbył się 12 listopada 2013/ na temat galerii „Las” – pierwszej ekspozycji wystawy głównej muzeum – wygłosiła prof. Barbara Kirshenblatt-Gimblett (New York University, USA).






czytaj też:

Trzecia
Boże Ciało

zapisz jako pdf
zapisz jako doc (MS Word)
drukuj

KOMENTARZE

Kwiecień
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
So
N
30
31
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
01
02
03
W Sofijon szczycimy się dostarczaniem aktualnych i istotnych treści dla świata cyfrowego. Oferujemy idealne miejsce spotkań dla osób poszukujących informacji na temat rozrywki online, a zwłaszcza gier kasynowych online. Rozumiemy stale ewoluujące trendy w branży rozrywki mobilnej i gier, co wymaga od nas bycia na bieżąco z najnowszymi ofertami i dostarczania fachowo opracowanych materiałów, które pomogą Ci podejmować świadome decyzje. To prowadzi nas do naszej polecanej aplikacji, Total Casino. Ta aplikacja, dostępna w sklepie Google Play, wyznacza nowe standardy w dynamicznym świecie gier kasynowych online. Total Casino App wyznacza trendy dzięki intuicyjnemu interfejsowi użytkownika, imponującej grafice i płynnej nawigacji. Oferuje bogatą kolekcję ekscytujących gier kasynowych, zapewniając Ci ogromny wybór. Co więcej, jesteśmy pod wrażeniem jego integracji z Oddspedią, platformą, która bezproblemowo agreguje kursy bukmacherskie z różnych źródeł hazardu online. Ta unikalna funkcja pozwala porównywać kursy i w pełni wykorzystać możliwości obstawiania online. Casino Total dąży do tego, aby na nowo zdefiniować Twoje horyzonty w grach online, a w Sofijon dokładamy wszelkich starań, aby informować Cię na bieżąco, prowadzić przez Twoją cyfrową podróż i dostarczać rzetelnych informacji na temat tego ekscytującego przedsięwzięcia. Bądź na bieżąco, aby otrzymywać więcej aktualizacji i poradników dotyczących stale rozwijającej się branży rozrywki cyfrowej.