LOGOWANIE

NEWSLETTER

WYSZUKIWARKA

SPOŁECZEŃSTWO 24.03.2014 14:06
 
Anula. Propaganda działa jak alkohol lub narkotyk. Najpierw otumania, a potem skłania do podejmowania decyzji i wyborów, których na trzeźwo nigdy byśmy nie podjęli. Jest skuteczna wszakże tylko wtedy, gdy wyłączymy rozum.

Joseph Goebbels myślał, że tylko propaganda oparta na kłamstwie może być efektywna. „Kłamstwo powtórzone tysiąc razy staje się prawdą” - mawiał. Tak, ale tylko w stosunkowo krótkim okresie. I nie dziś w epoce Internetu i portali społecznościowych. Znacznie groźniejsza i skuteczniejsza jest jej odmiana zawierająca sporo elementów prawdziwych, ale podanych w zniekształcającym kontekście i z użyciem odpowiedniego języka. Najczęściej odwołującego się do emocji.

Natomiast manipulacja intelektualna i emocjonalna może doprowadzić do trwałego ukształtowania się postaw i poglądów, na których adresatom propagandy zależy. Tym adresatem najczęściej jest władza. Idealnym wręcz narzędziem w jej rozpowszechnianiu jest telewizja dzięki zasięgowi i sile oddziaływania obrazu. Zwłaszcza na uczucia i emocje.

Doskonałym przykładem swoistej symbiozy władzy i stacji telewizyjnych jest konflikt rosyjsko-ukraiński relacjonowany przez telewizje polskie i rosyjskie. I to nie tylko te państwowe, ale też komercyjne. Kluczowym zaś ich zadaniem jest produkowanie zgody opinii publicznej dla działań rządzących, jak trafnie to pokazali Ed Herman i Noam Chomsky w eseju „Produkowanie zgody. Polityczna ekonomia mass mediów”.

Oczywiście każda z władz inaczej definiuje cele tych działań i odmienne je tłumaczy. Dla przykładu dwa obrazki.

Obrazek pierwszy:
Referendum na Krymie w ujęciu telewizji rosyjskich. Nastrój radości. Na budynkach rządowych powiewają rosyjskie flagi. Dziewczyna całuje żołnierza „samoobrony Krymu”. Mieszkańcy Krymu na festynach i zabawach gremialnie dziękują Putinowi za „przyłączenie do macierzy”.

Obrazek drugi: Referendum na Krymie oczyma polskich TV, krymscy Tatarzy z niepokojem mówią o swej przyszłości. Podkreślają, że pewnie czekają ich prześladowania i ucieczka. Wypowiedź Rosjanina, który chce by Krym należał do Ukrainy. Sporo „przebitek” czołgów, żołnierzy w pełnym uzbrojeniu i bez oznaczeń, o których komentator mówi, że to komandosi rosyjscy. Dominuje strach i napięcie. A wszystko, z obu stron, „podlane odpowiednim sosem” narracji "kto nie z nami ten wróg".

W obu przypadkach jak na dłoni widać podział na polityków, którzy dysponują faktami i interpretują je, zgodnie z przyjętymi celami oraz dziennikarzy, a raczej urzędników medialnych, przekazujących te fakty swoim telewidzom.

Ci ostatni owe fakty akceptują często bezkrytycznie, co „umożliwia im akceptację punktu widzenia i ideologii władzy bez dysonansu poznawczego”. Jakby wcielali w życie „Szóste przykazanie manipulacji” Chomskiego - „skup się na emocjach a nie na faktach”.

Zadanie ułatwiają sami politycy, którzy jak Donald Tusk mówią o tym, że „te wybory europejskie być może będą o tym, czy dzieci w Polsce pójdą pierwszego września do szkoły” lub Władimir Putin przestrzegający Rosjan przed „banderowcami i faszystami z Kijowa”.

Czy jest sposób by propagandzie nie ulec?

Tak, ale pod warunkiem, że zachowa się dystans do wszystkiego co mówią i pokazują media. Po drugie, należy włączyć zdrowy rozsądek i rozum, bo raz odkryta manipulacja przestaje wtedy być skuteczna.

zapisz jako pdf
zapisz jako doc (MS Word)
drukuj

KOMENTARZE

Sierpień
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
So
N
29
30
31
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
01