POEZJA 14.10.2013 23:04

[Ludzkości kocham cię]

tł. Piotr Sommer

Ludzkości kocham cię
dlatego że wolałabyś raczej wyczyścić buty
sukcesowi niż spytać czyja dusza wisi u
łańcuszka jego zegarka co byłoby kłopotliwe dla obu

stron i dlatego że
niezłomnie oklaskujesz wszystkie
piosenki zawierające słowa kraj dom i
matka gdy je śpiewają u starego howarda

Ludzkości kocham cię dlatego
że kiedy jesteś bez grosza oddajesz w zastaw swą
inteligencje by pójść się napić a kiedy
jesteś przy forsie duma chroni

cię przed lombardem i
dlatego ze bezustannie popełniasz
jakoś gafę zwłaszcza
we własnym domu

Ludzkości kocham cię dlatego że
wciąż wsadzasz tajemnice
życia do majtek i zapominając
że ona tam jest siadasz

na niej
i dlatego że
zawsze piszesz wiersze na łonie
śmierci Ludzkości

nienawidzę cię

*

Humanity I love you
because you would rather black the boots of
success than enquire whose soul dangles from his
watch-chain which would be embarrassing for both
parties and because you
unflinchingly applaud all
songs containing the words country home and
mother when sung at the old Howard

Humanity I love you because
when you're hard up you pawn your
intelligence to buy a drink and when
you're flush pride keeps
you from the pawn shops and
because you are continually committing
nuisances but more
especially in your own house

Humanity I love you because you
are perpetually putting the secret of
life in your pants and forgetting
it's there and sitting down
on it
and because you are
forever making poems in the lap
of death Humanity

I hate you

*

e.e. cummings - Edward Estlin Cummings, E. E. Cummings (14 października 1894 - 3 września 1962) – amerykański poeta, dramaturg i malarz, jeden z głównych przedstawicieli nowojorskiej awangardy literackiej pierwszej połowy XX wieku.

Urodził się w Cambridge w stanie Massachusetts. Był synem Edwarda Cummingsa, profesora nauk politycznych i społecznych na Harvardzie oraz pastora kościoła kongregacjonalistów w Bostonie. Wychowywał się w środowisku elit umysłowych wschodniego wybrzeża, głęboko religijnego i konserwatywnego. Od 1911 roku studiował na Harvardzie grekę i języki nowożytne. W 1916 roku ukończył naukę z tytułem magistra nauk humanistycznych (M.A. – Master of Arts). W uczelnianych pismach zamieszczał swoje pierwsze wiersze, wtedy też poznał poezje modernistów (przede wszystkim Ezry Pounda) oraz spotkał późniejszego przyjaciela Johna Dos Passosa.

Rok później zaciągnął się do amerykańskiej armii. W czasie pierwszej wojny światowej pracował jako kierowca ambulansu na froncie francuskim w Normandii. W kwietniu 1917 francuski cenzor przechwycił listy jego przyjaciela Williama S. Browna, zdradzające wątki pacyfistyczne i brak należytej nienawiści do Niemców. Browna postawiono przed sądem wojennym, a Cummings miał zeznawać w jego procesie jako świadek. Ale poeta nie obciążył kolegi. We wrześniu 1917 Cummings i Brown zostali skazani na obóz karny w La Ferté Macé. Trzy miesiące później, dzięki staraniom ojca poety, przyjaciele zostali zwolnieni z obozu, ale od tego czasu Cummings stał się zajadłym krytykiem armii i wojny, i, co będzie prześwitywać w jego poezjach, czołowym zwolennikiem pacyfizmu. Na podstawie doświadczeń z czasu obozu napisał w latach 1920-22 swoją jedyną powieść The Enormous Room.

W 1918 zamieszkał w Nowym Jorku, w którym zetknął się po raz pierwszy ze środowiskiem pisarskim. W 1920 zaczął publikować swoje wiersze w kierowanym przez Schofielda Thayera miesięczniku "The Dial", wokół którego skupiły się znaczące postaci nowej literatury amerykańskiej (Ezra Pound, William Carlos Williams, Marianne Moore i T. S. Eliot, który Ziemię jałową po raz pierwszy opublikował w 1922 właśnie na łamach "The Dial").

W latach 1921-23 mieszkał w Paryżu, gdzie zaprzyjaźnił się z Poundem i Hartem Crane'em. Od 1923 roku aż do końca życia, z rzadkimi wyjazdami (np. w 1931 do Związku Radzieckiego) żył i tworzył w Nowym Jorku. Przez kolejnych czterdzieści lat dzięki wytężonej pracy pisarskiej stopniowo stawał się czołową postacią nowojorskiej bohemy artystycznej. Publikował wiersze, wydawał eseje i organizował wystawy malarskie.

Zmarł po wylewie krwi do mózgu 3 września 1962 w North Conway w stanie New Hampshire.

Cummings, który sam swoje utwory sygnował nazwiskiem e.e. cummings, był twórcą programowo łamiącym poetyckie konwencje. Na język polski jego poezje tłumaczył m.in. Stanisław Barańczak. Teksty Cummingsa w Polsce śpiewał m.in. Grzegorz Turnau.

KOMENTARZE