Paul Celan: [KUPA MUSZLI]

KUPA MUSZLI: z

miażdżącą mocą otoczaków wjechałem pomiędzy,

podążając rzekami do oj-

czyzny top-

niejących lodów,

do niego, tego, po czyich

znakach krzemień do 

skrobania

w delikatnej korze brzozy karłowatej.

Lemingi się tu przeryły.

Żadnego później.

Żadnej

misy w kształcie muszli, żadnego 

krążka będącego przełomem,

żadnej spinki o nóżce zdobnej w gwiazdkę.

Nienasycenie,

nierozwiązanie, nieartystycznie

Wszechprzekształcające niespiesznie

skrobiąc

podążało za mną. 

(tł. Ela Binswanger)

*

Paul Celan: [MUSCHELHAUFEN]

MUSCHELHAUFEN: mit

der Geröllkeule fuhr ich dazwischen,

den Flüssen folgend in die ab-

schmelzende Eis-

heimat,

zu ihm, dem nach wessen

Zeichen zu ritzenden

Feuerstein im

Zwergbirkenhauch.

Lemminge wühlten.

Kein Später.

Keine

Schalenurne

Keine

Durchbruchscheibe,

keine Sternfuss-

Fibel.

Ungestillt,

unverknüpft, kunstlos,

stieg das Allverwandelnde langsam

schabend

hinter mir her.

Paul Celan [STOSY MUSZLI]

STOSY MUSZLI: z

maczugą żwirową jechałem wśród nich

wzdłuż biegu rzek w roz-

tapiającą się ojczy-

znę lodu,

do niego, według czyich

znaków rysującego

krzemienia w

powiewie karłowatych brzóz.

Lemingi ryły ziemię.

Nic późniejszego.

Żadnych

urn misowych, żadnych

ażurowych krążków,

żadnej zapinki z 

gwiaździstą nóżką.

Niestylowo, 

niezbornie, nieartystycznie

piętrzyło się to Wszechprzemieniające powoli

skrobiąc za mną. 

*

(tł. Andrzej Lam, w: "CELAN dla początkujących i zaawansowanych. Wiersze wybrane z lat 1944-1969", Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2022)

Andrzej Lam w przypisie dodaje (mniej więcej): 

"Muschelhaufen", 14.6.1967, z tomu "Przymus światła". Ślady lektury Herberta Kühna "Die vorgeschichtliche Kunst Deutschlands: Epoka lodowcowa, przebudzenie się ludzkości, pełne sztuki, obfitujące w obrazowość, prące do wyrazu - obecnie upadek sił, koniec sztuki". - "Wszechprzemieniająca istota", tak charakteryzuje Empedoklesa Pantea w pierwszej scenie tragedii "Śmierć Empedoklesa" Hölderlina.

Paul Celan: [STERTA MUSZLI]

STERTA MUSZLI:

otoczkowym toporkiem wtargnąłem,

strumieniami podążając w top-

niejące strony rodzin-

ne lodu,

ku niemu, któremu podług czyjegoś

znaku zadraśniętego

krzemienia w 

przydechu brzozy karłowatej.

Lemingi grzebały.

Żadnego później.

Żadnej urny popielnicowatej, żadnego 

w prześwicie ażuru amuletu,

żadnej fibuli z o-

gwieżdżoną nóżką.

Nieuśmierzenie,

niepowiązanie, bez kunsztu

wzniosło się Wszechprzeobrażające powoli,

skrobiąc

za mną.

*

(naśladował / nachgedichtet von =przepoetyzował Martin Suchanek w: "Paul CELAN. Natręctwo Światła / Lichtzwang", Wydawca Biblioteka Śląska, Katowice 2022) 

Paul Celan: [MUSCHELHAUFEN]

MUSSEL HEAPS: with

the turd mace I parted it,

following the rivers into the melt-

ing homeland

of ice,

toward it, the firestone

to be scratched

in whose hand in the

dwarf birch breath.

Lemmings burrowed.

There is no later.

No

nested urn, no

breakthrough disc,

no starfoot

fibula.

Unstilled,

unlinked, artless,

the all-transforming climbed slowly

scraping

behind me.

*

(tł. Amos Weisz)

czytaj też:

KOMENTARZE