Ta rudowłosa piękność z Brooklynu,

uwodziła tak ojców, jak synów...

za urody i młodu

first femme-fatale z zawodu,

lecz... niewolnica ognistych płynów.

(ebs)

Rita Hayworth - amerykańska aktorka i tancerka pochodzenia hiszpańsko-angielsko-irlandzkiego.

Urodziła się 17 października 1918 na Brooklynie w Nowym Jorku jako Margarita Carmen Cansino w rodzinie tancerzy, pochodzącego z Hiszpanii Eduarda Cansino (1895-1968) i Volgi Margaret (z domu Hayworth; 1897-1945), pochodzenia angielsko-irlandzkiego.

Od roku 1932 młoda Margarita Carmen Cansino występowała wraz ze swoim ojcem, tancerzem flamenco w nocnych klubach i na pokazach tańców hiszpańskich.

W filmach zaczęła się pokazywać od roku 1935, ale nie były to znaczące role. Jedną z ważniejszych w jej karierze stała się kracja Judy MacPherson w dramacie Howarda Hawksa "Tylko aniołowie mają skrzydła" ("Only Angels Have Wings", 1939). Aby podreperować finanse w latach 40. dorabiała jako modelka i tak stała się znaną pin-up girl. - Jej zdjęcie każdy żołnierz albo miał albo kojarzył. Innej opcji nie było - wspominał aktor Eli Wallach, weteran wojenny.

Prawdziwy sukces przyszedł w roku 1946 za sprawą tytułowej roli Gildy Mundson Farrell, nieszczęśliwej żony właściciela kasyna, która w pracowniku męża rozpoznaje dawnego ukochanego w filmie noir Charlesa Vidora Gilda. Scena, w której Hayworth śpiewa "Put the Blame on Mame" i zdejmuje rękawiczkę, przeszła do historii kina jako jedna z najbardziej erotycznych scen. Rita Hayworth została jedną z najlepiej zarabiających gwiazd w historii Hollywood, okrzyknięta uosobieniem seksu i femme fatale.

29 maja 1937 roku, kiedy miała 18 lat wyszła za mąż za sprzedawcę samochodów Edwarda Charlesa Holmgrena Judsona, w 1942 para rozwiodła się. Potem poznała reżysera i aktora Orsona Wellesa, z którym wzięła ślub 7 września 1943 i miała córkę Rebeccę Welles (ur. 17 grudnia 1944). Kryzys w związku spowodowała ponoć realizacja film noir "Dama z Szanghaju" ("The Lady from Shanghai", 1948), do którego Hayworth ścięła swoje słynne długie, rude włosy i ufarbowała się na blond, a na dodatek zagrała podstępną Elsę Bannister. Film odniósł sukces, ale małżeństwo nie przetrwało, a kariera Hayworth zaczęła powoli chylić się ku upadkowi. Ostatecznie jeszcze w 1948 małżeństwo rozwiodło się (oficjalny powód: jej zdrady). 

27 maja 1949 poślubiła księcia Alego Khana, z którym miała córkę Yasmin Khan (ur. 26 grudnia 1949). Po dwóch latach, w styczniu 1953, para rozwiodła się. Z piosenkarzem Dickiem Haymesem tworzyła małżeństwo od września 1953 do grudnia 1955 roku. Piątym jej mężem (lutego 1958 do września 1961) był producent filmowy James Hill.

Kryzys przyszedł w połowie lat 50. Dalej grała, m.in. w filmach: biblijnym "Salome" (1953), "W drodze do Cordury" (1958) czy "Osobne stoliki" (1958). Ale pojawiły się powane problemy z alkoholem i zapamiętywaniem tekstu. Definitywny koniec jej kariery nastąpił w 1972. Karierę Rity przerwała bardzo wcześnie choroba Alzheimera, której objawy wykazywała już od 1960, mając zaledwie 42 lata. Nie zdiagnozowano jej jednak aż do 1980, więc przez niemal dwie dekady choroba pozostawała niezdiagnozowaną i nie udzielono aktorce odpowiedniej pomocy medycznej, która zahamowałaby postęp choroby. 

Ostatnie lata życia spędziła w apartamencie w Nowym Jorku. Zmarła 14 maja 1987 w wieku 68 lat. Do końca opiekowała się nią córka, Yasmin. Aktorka pochowana jest na cmentarzu Świętego Krzyża w Culver City w Kalifornii. Jej córka zaangażowała się w zbieranie funduszy dla fundacji wspierających chorych na Alzheimera.

(nie na wszystkich zdjęcia jest RH, jest kilka pomyłek)

bogata galeria zdjęć

czytaj też:

KOMENTARZE